Sahte Tarihin Rum Mezarlığındaki Sonu ve Devlet Adına Pazarlanan bir Hafıza Tahrifatı

Bu yazı bir mezar yazısı değildir.
Bu yazı bir aileye saldırı da değildir.

Bu yazı; anayasal laikliğe aykırı biçimde kamusal alanda üretilmiş ve yıllarca korunmuş
bir tarih suistimalinin kayda geçirilmesidir.

Ve evet, bu kayıt bazılarını rahatsız edecektir.
Çünkü bu metin bir iddiayı değil, artık savunulamaz hale gelmiş bir anlatının sonunu ilan eder.

Devletin Gölgesinde Oynanan Tiyatro: Kullanışlı Düşmanlık

Papa Eftim ve ailesi yıllardır kendini şu pozisyona yerleştirdi:
“Türk’ten daha Türk”,
“Fener’e karşı milli set”,
“Devletin yanında duran kilise”.

Bu söylem uzun süre iş gördü.
Çünkü Fener Rum Patrikhanesinin tarihsel ve siyasal bagajı ağır kirlidir.
Ve bu ağırlık, sahte bir karşıt figür üzerinden perdelemeye çok uygundur.

Ama bugün artık şu netleşmiştir:

Papa Eftim anlatısı, Fener’le gerçek bir hesaplaşma üretmedi. Sadece meseleyi kişiselleştirerek bulanıklaştırdı.

Gerçek sorunlar konuşulmadı.
Yapısal imtiyazlar tartışılmadı.
Mülkiyet, temsil ve laiklik başlıkları bilinçli biçimde ertelendi.

Bunun yerine ne yapıldı?

Bir kişi, bir aile ve bir mezar üzerinden “milli refleks” üretildi.

Türk oğlu Türk’üz Diyen Diller, Bedeni Rum’a Teslim Eden Eller

Papa Eftim’in mezarının Rum Ortodoks Mezarlığı’nda bulunması, tek başına ele alındığında “kişisel tercih” denilerek geçiştirilebilir.

Ama mesele burada bitmiyor.
Çünkü bu bir istisna değildir.

Papa Eftim’le birlikte, ailesinden vefat eden çocuklar da aynı Rum Ortodoks Mezarlığı’na defnedilmiştir.

Üstelik bu definler;

• kendiliğinden olmamış,
• idari süreçler işletilmiş,
• devlet makamlarından açıkça izin ve destek talep edilmiştir.

Bu noktadan sonra artık şunu söylemek zorundayız:

Bu, bireysel bir tercih değil süreklilik arz eden ailesel bir kimlik inşasıdır.

Ve bu tercih, kamuoyuna anlatılan “kopuş”, “ayrılık” ve “alternatif cemaat” söylemiyle asla örtüşmüyor.

Toprak yalan söylemez.
İnsan söyler.

Cemaatsiz Patrik, Topraksız Kilise

Ezber cevap bellidir: “Mezarlık dini gelenektir.”

Evet.
Ama hangi geleneğin?

Eğer Papa Eftim ve ailesi gerçekten;

• Fener’le bağını koparmış,
• Rum Ortodoksluğunu reddetmiş,
• “Türk Ortodoksluğu” adıyla ayrı ve yaşayan bir cemaat kurmuş olsaydı, en azından şu olurdu:

• o anlatının bir mezarlığı,
• bir defin alanı,
• sembolik de olsa bir toprağı.

Bütün bunlar varmı? Yok.

Çünkü ortada yaşayan bir inanç sistemi yok, siyasi ihtiyaçlara göre dolaşıma sokulmuş bir söylem var.

Ve toprak, duruma göre politik anlatılara biat etmez.

Ata’nın İmzasıyla Sahte Çek Yazmak: Nutuk’ta Olmayan Cümle!

Papa Eftim’in mezar taşında yer alan ve Mustafa Kemal Atatürk’e atfedilen “Bu memlekete bir ordu kadar hizmet etmiştir” cümlesi;

• Nutuk’ta yok,
• TBMM zabıtlarında yok,
• Resmi arşivlerde yok.

Bu söz, yalnızca aile anlatılarında var.

Ve bu sözün bir mezar taşına kazınması, masum bir övgü değildir.

Bu, Atatürk’ün adını ve Türk devletini belgesiz bir hikâyeye açık çek gibi kefil yapmaktır.

Kamusal alanda sergilenen bir mezar taşı, özel bir hatıra değildir.
Okunur. Tekrar edilir.
Sessizce “doğru” kabul edilir.
İşte milli hafıza tam da böyle tahrif edilir ve sahte bir tarih yaratılır.

Miras Yedi Torunların Denetimsiz Saltanatı

Bu anlatı geçmişte kalmış değil.
Bugün torunlar üzerinden güncellenmektedir.

Papa Eftim’in torunları;

• kilise temsilcisi sıfatıyla,
• dini kimlik adına,
• siyasal içerikli açıklamalar yapıyorlar.

Bir yandan “Türk Ortodoks” mirasıyla milli dile yaslanılırken diğer yandan Rum Ortodoks geleneğinin uluslararası söylemi kullanılıyor (Papa Eftim’in Athenagoras’a, “cihan (ekümenik) patriği” övgüleri dizdiğini unutmayın.).

Bu bir kültürel çoğulluk değildir.

Bu; denetlenmeyen, muğlak ve çift yönlü bir temsil iddiasıdır.

Ve tam da bu yüzden anayasal bir meseledir.

Cübbeli Siyasetin Dokunulmazlığı: Laiklik Anıtkabirde mi Kaldı?

Mustafa Kemal’in laiklik anlayışı bir yorum değildir.
1924’ten 1937’ye uzanan açık ve yazılı bir kurucu devrimlerin tercihtir.

Bu tercih şunu söyler:

• Dini cemaatler siyasal temsil makamı değildir.
• Hiçbir inanç grubu “milli irade” adına konuşamaz.
• Devlet, dini figürler üzerinden meşruiyet üretmez.

Bugün kilise temsilcisi sıfatıyla siyasal konuşmalar yapılabiliyorsa burada sorun “kim konuştu” değil,
konuşanların neden durdurulmadığıdır.

Sadakat Değil, Araçsallaştırma: En Büyük İhanet

Atatürk’ün hiç söylemediği bir söz mezar taşına kazınırken, aynı anda onun en temel devrimlerinden biri fiilen askıya alınmaktadır.

Atatürk’ün adı kullanılıyor ama laiklik yok sayılıyor.

Fotoğrafı binalarını boydan boya kaplıyor ama ilkeleri görmezden geliniyor.

Bu, bir bağlılık değildir.
Bu, Mustafa Kemal’i araçsallaştırmaktır.

SON SÖZ: Milli Onur İçin O Yazı Silinmelidir

Bu yazı mezarlara saldırmak için yazılmadı.
Bu yazı ölülerle kavga etmez.

Ama şunu açıkça söylüyoruz:

• Atatürk’ün söylemediği bir söz kamusal alanda tutulamaz.
• Çifte kimlikli temsil laikliğe aykırıdır.
• Sahte karşıtlıklar, gerçek hesaplaşmaların yerini tutamaz.

Toprak doğruyu söyler.
Taş bazen yalanı taşır.

Cumhuriyet, taşı değil belgeyi, efsaneleri değil ilkeleri esas almak zorundadır.

Ve evet,

Atatürk’e ait olmayan o cümle, Rum Ortodoks mezarlığında bulunan o mezar taşında yani kamusal alanda tutulamaz.

Tutulmamalıdır ve silinmelidir.

Bu bir intikam çağrısı değil.
Bu milli hafızaya ve milli onura bir kayıt düşmedir.

Ve bu kayıt artık isteseniz de silinemez.

Dip Not ve Önemli Hatırlatma:

1924-1937 kurucu laiklik anlayışı şunu söyler:

• Devlet, dini kimlikleri siyasi temsil makamı olarak tanımaz.
• Dini unvanlar, siyasal veya kamusal temsil yetkisi üretemez.
• Hiçbir kişi ya da yapı, “inancım adına” gerekçesiyle konuşarak devlet alanında meşruiyet devşiremez.

Çifte kimlikli temsil tam olarak bunu delmeye çalışır:

• Bir yandan “ben sıradan bir vakıf yöneticisiyim” der,
• Öte yandan “ben bir kiliseyi, bir geleneği, hatta tarihsel bir misyonu temsil ediyorum” algısı yaratır ve laiklik ilkesini delik deşik eder.

Kaynaklar

• TBMM Zabıt Ceridesi, 1920–1938
• Mustafa Kemal Atatürk, Nutuk, TTK Yayınları
• Teoman Ergene (Papa Eftim), ilgili eser
• Vakıflar Genel Müdürlüğü azınlık vakıfları kayıtları
• Rum Ortodoks cemaat mezarlıkları resmi defin kayıtları
• Erik Zürcher, Turkey: A Modern History
• Baskın Oran, Türkiye’de Azınlıklar
• Bernard Lewis, The Emergence of Modern Turkey

Devlet adamı, yazar ve filozof Çiçero’yu mutlaka bilirsiniz. Roma’nın büyük hatibi Marcus Tullius Cicero dünya tarihinde adını unutulmazlar listesine yazdırmıştır.

Bizim yazımıza konu olan kişi ise kendisi için “Çiçero” takma adını kullanarak kahramanmış gibi göstermeye çalışan çakma Çiçero, Elyasa (İlyas) Bazna’dır.

1962 yılında yazdığı “I was Cicero” (Ben Çiçero’ydum) kitabında kendisini İkinci Dünya Savaşı’nın en büyük casusu olarak tanıtırken sıklıkla da Türk milliyetçisi olduğuna yönelik söylemlerde bulunuyordu.

Oysaki 16 yaşında Fransız ordusuna yazılan ancak hırsızlık yaparken yakalandığı için mahkum edilip çalışma kampında üç yıl hapis cezası çeken Priştinalı Bazna ülkesi işgal edilince Türkiye’ye kaçıp gelmiş ve sonraki dönemde Fransa daha sonra Türkiye’deki büyükelçiliklerde kapıcı, şoför ve koruma görevlisi olarak çalışmıştı ancak bundan pek bahsetmiyordu.

2. Dünya Savaşı sırasında İngiliz Büyükelçiliği’nde çalışırken Alman istihbaratı kendisiyle temas kurdu ve onu kullanmaya başladı. Bazna işte o günlerde kendisine “Çiçero” kod adını verdi ve Almanlar adına casusluk yapmaya başladı.

Bazna, etrafındakilere Çankaya Köşkü’nde Mustafa Kemal’in yanında askerlik yaptığını anlatıyordu ama gerçekte böyle bir ne kayıt ne de tanık vardı. Kendisine itibar katmak ve daha inandırıcı olmak için olayları çarpıtarak tıpkı Papa Eftim gibi Mustafa Kemal’in adını kullanıyordu.

Almanlara casusluk yapan bu adam (Sonrasında daha fazla para kazanma hırsıyla İngilizlere de çalıştı) her zaman olayların bağlamını değiştirerek tarihi olayları, kendi zamanının sosyo-politik bağlamından kopartarak farklı bir anlam içinde sundu. Olayları ve kendisini olduğundan öylesine farklı gösterdi ki günümüzde bile ülkemizde bunu gerçek zannedip “Çiçero: Yüzyılın En Büyük Casusluk Hikayesi” adıyla filmini bile yaptılar. Başrolde ise şimdi Etimesgut Belediye Başkanın olan ve başarılı oyuncu Erdal Beşikçioğlu oynamıştı.

İngiliz Büyükelçiliği’nde uşaklık yapan “kavas” Elyasa Bazna ile temas kurma görevi verilen Alman Büyükelçiliği’nin istihbarat görevlisi Moyzisch’e Çiçero’nun karakteri, kişiliği ile ilgili kanaati sorduğunda onun maceraperest, kibirli, hırslı, alt tabakada olmayı hazmedemediği için son derece tehlikeli olabilecek yapıda olduğunu rapor etmişti.

Almanya’da gece bekçiliğinden emekli olan, 1970 yılında Münih’te vefat etmeden önce yazdığı kitabında ve verdiği röportajlarda savaş sonrasında İlyas Bazna, kendisini Türkiye’nin ve hatta Cumhuriyet’in bir savunucusu gibi lanse etti. Oysa casusluk faaliyetleri, Türkiye’nin çıkarlarına değil, kendi maddi kazancına yönelikti.

Bazna, casusluk faaliyetleri sırasında ve sonrasında, yaptıklarını ve kendisini MİLLİYETÇİ BİR KİMLİĞE büründürmek için Türkiye’nin “güçlü bir devlet” olması gerekliliğiyle ilişkilendirdi. Onun söylemlerinde, Nazi Almanyası’na bilgi satarak Türkiye’nin bağımsızlık politikasına katkıda bulunduğunu iddia ediyordu. Ancak bu iddialar asla gerçeği yansıtmıyordu çünkü Bazna sadece kişisel maddi kazanç sağlama amacı güdüyordu ve Türkiye’nin çıkarlarına hizmet eden bir davranış sergilemiyordu.

Çiçero yani Bazna casusluk faaliyetlerini yürütürken kendini Atatürk’ün Cumhuriyet idealleriyle uyumlu bir kişi gibi göstermeye çalıyordu.

Mustafa Kemal Atatürk’ün, Türkiye Cumhuriyeti’ni milli egemenlik ve bağımsızlık üzerine inşa ettiği ilkelerinin tam tersi davranış sergileyen Bazna, Atatürk’ün bu değerlerini, aslında yaptıklarıyla örtüşmeyen şekilde kullanarak, casusluk faaliyetlerinin bir tür “cumhuriyet kahramanlığı” olduğunu iddia etmeye çalışıyordu.

Oysa Bazna’nın eylemleri tam tersine, bireysel kazanç ve ahlak dışı davranışlarla doluydu. Atatürk’ün devrimci ilkeleri, bağımsızlık ve şeffaflık üzerine kurulu iken İlyas Bazna bu ilkeleri kişisel çıkarları için sürekli çarpıttı.

Türkiye’deki cahil bir kesim sırf milliyetçilik duyguları okşandığı için bu adamı kahraman gibi görmeye, yazmaya ve anlatmaya bayıldı.

Hırsızlıktan sabıkalı bu adamın Kemalist ilkeleri kökünden sarsarak değersizleştirdiğini görmek istemediler ya da göremediler.

Şimdi gelelim Mustafa Kemal ile ilgili uydurulan tarihi çarpıtma ve cumhuriyet devrimlerini, ilkelerini değersizleştirip yalanlarla bezenmiş bir diğer kişiye.

O da kendisini milliyetçi azizler sınıfına çıkartan asılsız çarpıtmalarla dolu ve Teoman Ergene müstear isimiyle bir kitap yazdı (Bu kitabı onun yazdığı, torunları tarafından da uzun süre sır gibi saklanmıştır.)

Anlattıklarına sadece Türk milliyetçileri değil, Yunan milliyetçileri de bu yalanlarla örülü sözlere inandı. Bir taraf kutsadı diğer taraf ise her fırsatta Mustafa Kemal’e onun üzerinden hakaretler etmeye devam ediyor. Ne de olsa Eftim’in Rum mezarlığındaki mezar taşında Mustafa Kemal’e aitmiş gibi yazılan “Ne Mutlu Türküm diyene!” sözü değil, “Papa Eftim bu ülkeye bir ordu kadar hizmet etmiştir.” diye yazılmıştı.

Böylece bir oldubittiyle hem Kemalistler hem de koskoca Türkiye Cumhuriyeti Devleti, mezarlığın ve Eftim’in koruyucusu sorumluluğuna sokulmuştur.

Cumhuriyet’in ve milli mücadelenin en önemli kahramanı mertebesine oturmak için tarihi çarpıtan Papa Eftim kişisine gelelim.

İki örnek arasındaki benzerliklerin değerlendirilmesini de sizlere bırakıyoruz!

Önceki yazılarda olduğu gibi…

Haydi, başlıyoruz!

Gölgelere saklanan yalan simsarlarının bir ayak üstünde söyledikleri bin yalandan biri, Türk Ortodoks Kilisesi’nin Mustafa Kemal’in emriyle kurulduğu, Ankara’nın bu işin merkezinde olduğudur. Oysa gerçek böyle değildir.

Bu yazıda, Ankara’nın bu konudaki tavrını da daha iyi anlayacaksınız.

Daha önce de kendi yazdığı kitabından örnekler verdiğimiz Kayserili bir papa ve aynı zamanda mübadil olan Neofitos şu dörtlüğe yer verir:

“Üç despotlar sürülmüşler geldiler

Hayli vakit Kayseri’de kaldılar

Papa Eftim’e de cevap verdiler

Türk Ortodoks’u olmayız, deyu”

Kimdir bunlar?

Namıdiğer Papa Teoman Ergene’nin “İstiklal Harbinde Türk Ortodoksları” kitabında anlattığı üzere Türk Ortodoks Kilisesi’nin kurulduğu Zincidere Manastırı’na katılan Prokobiyos, Meletiyos, Yervasiyos gibi isimler, Papa Eftim’in elinde el bombalarını görünce birdenbire Türk olmaya karar verdiler (!).

Tarihi çarpıtma üstatlarından Namık Kemal Zeybek’in son yalanı, bu kilisenin ilk patriğinin Papa Eftim olduğuydu.

Bakalım Papa Eftim’in çıkardığı “Anadolu’da Ortodoksluk Sadası” isimli gazete, kilisenin ilk patriği hakkında ne diyor:

Görüleceği üzere Umum Türk Ortodokslarının ilk patriği Konya Metropoliti Prokobiyos’tur. Prokobiyos’a dair çok şaşıracağınız, aynı zamanda çok kızacağınız bir bilgi verelim.

Güya Türk Ortodoks’u olan Konya Metropoliti Prokopios Lazaridis, İzmir Metropoliti Hrisostomas’a çok yakından destek verdi. Milli mücadeleye karşı yapılan ve tarihe “Konya Ayaklanması” (1920) olarak geçen ihanet hareketiyle ilgili olduğu için hapse atıldı.

Papa Eftim, amcazadesinin Pontusçu olduğu için asılmasından bahsederken Prokopios’un da hapse atıldığını anlatır.

Ve 1921 yılında Türkiye’deki Rumları Yunan lehine teskin etmeye çalıştığını gördüğümüz Prokopios, 1923’te hapse atıldı. Nisan ayında Kayseri’deki hapishanede öldü.

Şunu da belirtelim: Prokopios’un zoraki patrik olduğunu bilen Fener Rum Kilisesi, Prokopios’a en ufak bir disiplin cezası uygulamadığı gibi Fener’e bağlı kalmaları şartıyla özerk bir kilisenin kurulmasını kabul etti.

Ancak…

Kafaları karıştıracak bir ayrıntıdan da söz etmeliyiz: Prokopios öldüğü zaman cenazesine katılan İstamat Zihni, Prokopios’un ardından “Sen Fener’in faaliyetlerine hiçbir zaman katılmadın.” diyerek onu övüyor. Kendisine anlayış gösteren ve Türkçe ayin yapmasına izin veren Meletios ise onu isyan etmekle suçluyor. Prokopios ise hayattayken Fener’e “Bize haksızlık ettiler.” diyor.

Biz ise buna tiyatro diyoruz!

Fener ve İstamat Zihni tiyatro oynarken belki doğruyu söyleyen tek kişi, Konya Ayaklanması’na katılan ve İzmir metropolitiyle çevirdiği işler Türk devleti tarafından unutulmayarak iki kere hapsedilen Prokopios’tu.

Oysa ne Fener’in ne de İstamat Zihni’nin, Prokopios’un icraatlarını bilmemesi mümkün değildir.

Noel Baba’nın cini Muammer Karabulut’un komedi platformu “5G Vırus News” sitesinde yazdığı “ABD Derin Tarihi” başlıklı yazıdaki zırvalarını anlattık. Kendisi bu zırvaları, “Laik Türkiye Cumhuriyeti’ni Patrikhane’ye (Mi) Yıktıracaklar?” adını taşıyan kitabında da anlatıyor ve yüzü kızarmadan büyük bir soğukkanlılıkla şöyle yazıyor:

“…ne yazık ki yanılgı sonucu Ortodoks Hristiyan olan herkesin mübadele kapsamına alınması, Türk olan Ortodoks ahalinin de zorunlu olarak Yunanistan’a gitmesine sebep olmuştur.”

Türk Ortodokslarının mübadele kapsamına alınması yanılgıysa Prokopios gibilerin patrik seçilmesi, Türkiye’de bir kilisenin başına geçirilmesi, üstelik buna zorlanması nedir?

Bu arada Karabulut’un kitabının adına cevaben Mustafa Kemal’in Nutuk’ta millete korku ve ümitsizlik aşılayanlara söylediği sözleri tekrar hatırlayalım: “Böyleleri biz adam değiliz ve adam olamayız derler.”

Türkiye’ye yıkılacağı sonunu biçtiniz, yıkacak el mi seçtiriyorsunuz Türk milletine!

TOP’unuz gelin!

“Anadolu’da Ortodoks Sadası”nın verdiği bilgiler arasında, Papa Eftim’in kongreye davet edildiği de yazıyor. Burası kafanızı karıştırabilir ve şunu sorabilirsiniz: Kongreye davet edildi mi yoksa bu kongreyi o mu düzenledi?

Çünkü her yerde, Papa Eftim’in bu kongrenin düzenlenmesi için çok çaba harcadığını okursunuz.

Yukarıdaki iki sorunun da cevabı “evet”tir.

“İstiklal Harbinde Türk Ortodoksları” kitabına göre bombalı tehditle psikoposları bir araya getiren Eftim, kongre zamanı gelince hasta olduğunu bahane ederek kongreye katılmıyor. Bunun üzerine tedirgin olan cemaat, güya onu çok sevdiği için gelip kendisine yalvarıyor. O da kongreye katılarak ateşli bir konuşma yapıyor.

Buradaki durumun tek bir cevabı vardır: Kendisini şüpheyle izleyen Ankara’ya Anadolu Ortodokslarının Türk kilisesi kurmakta ne kadar samimi olduğunu göstermek.

Le Petit Parisien gazetesinden Jean Schlicklin’e verdiği mülakatta Adliye Vekili’nin neler söylediğini hatırlayalım:

“Papa Eftim, bazı toplulukların vekili sıfatıyla hükümetten Fener Patrikhanesi ile bağların koparılmasını talep etti. Anadolu’daki bazı kiliselerden Adliye Vekaleti’ne gönderilen telgraflar da bu tanımayı talep ediyor. Ancak bu talepleri resmi olarak göremeyiz. Papa Eftim’in böyle bir girişimde bulunma yetkisi yoktur ve bunu ona açıkça belirttik. Tüm topluluk resmi olarak bir araya gelip de böyle bir kilise kurma kararı aldığında ve tüzüklerini hükümete sunduğunda, o zaman hükümet bir karar alabilir.

Papa Eftim, Türk Ortodoksları adına yetkisini aşan işlere karıştı. Hükümet onu tutumunu düzeltmeye zorladı. Örneğin, papazlar atamak istedi, onu kesinlikle engelledik. Hükümetin yeni patrikhaneyi kuran bir yasa önerdiği yönünde bir haber yayıldı. Bu haberin hiçbir temeli yoktur. Hükümet, bu konuda izlediği politikaya sadık kalarak ancak toplulukların kendileri tarafından düzenli ve fiili olarak kurulan bir Türk Ortodoks Kilisesi’ni tanıyabilir. Biz, işler böyle olursa memnun oluruz. Ancak tekrar söylüyorum: Kesinlikle bu işin organizasyonuna karışamayız.”

Adliye Vekaleti’nin 1923 yılında Papa Eftim’e bakış açısını birazdan bir kez daha hatırlatacağız.

Şimdi Ankara’nın bu açıklamasını madde madde kısaca değerlendirelim:

1- Papa Eftim’in Türk Ortodoks Kilisesi kurma yetkisinin olmadığı vurgulanıyor. Teoman Ergene müstearıyla yazdığı kitapta da Fener’i basan Papa Eftim’in Ankara nezdinde temsilcilik görevi aldığını okuruz. Bu durumda Eftim’in Fener’i işgal etmesindeki esas sebebi de anlıyoruz. Kendi kongresine kendisini davet ettiren Eftim nasıl bir algı yaratmaya çalıştıysa Fener’i işgal ettiğinde de buna her zaman olduğu gibi milli dava süsü verdi.

2- Ankara’nın kilise kurdurduğu iddiasına karşı daha kilise girişimi olmadan Adliye Vekili’nin cevabı nettir. Ankara, düzenli -ki bunu samimi olarak algılamalısınız- bir çalışmayla kurulursa kiliseyi onaylayacağını söylüyor.

Ensar Çetin’in yazdığı ve ön sözünü Sevgi Erenerol’un kaleme aldığı “Toplumsal Bütünleşmemizde Bağımsız Türk Ortodoks Patrikhanesi” kitabının ekler kısmında kilisenin kuruluşuna dair Adliye Vekili imzalı evraklar vardır. Bu evraklara hiçbir yorum getirilmeyerek ve birçok çalışmada olduğu gibi Ankara’nın gerçek tavrı anlatılmayarak kilisenin Ankara tarafından kurulduğu algısı yaratılır.

3- Papa Eftim ve Ankara’nın aynı görüşte olmadığını görüyoruz. Üstelik Papa Eftim, yürütmek istediği faaliyetler açısından Ankara tarafından engellenir ama en önemlisi “Kilisenin Ankara tarafından kurdurulduğu” iddiasının daha o dönemden yalanlanmasıdır. Adliye Vekili böyle bir haberin yayıldığına vurgu yapıyor.

Bu haberi kimin yaydığını yazmaya gerek var mı?

Stefo Benlisoy ve Foti Benlisoy’un “Hristiyan Türkler” kitabında Zincidereli Çalıkoğlu’nun Türklük fikrine nasıl baktığını dolaylı anlatımla okuruz. Kullandığı kaba ifadelerden olacak fikirlerinin tam metniyle verilmediğini görürüz. Ancak mübadele draması yazan sahtekarların gerçek yüzünün daha iyi anlaşılması için biz doğrudan anlatımla yazalım. Aynen şöyle diyor Emmanuel Çalıkoğlu:

“Kapadokyalılar mübadeleye tabi tutulduğunda Eftim Efendi’nin teşvikleri ve tavsiyeleri kalplerimizde hiçbir yankı bulamadı. Bizler kendimizi Yunanlılar olarak görüyor ve binlerce yıl öncesinden gelen vicdanımızın sesine itaat ediyorduk. Zenginliklerimizi çiğnedik çünkü Eftim’in vaatlerini kabul etseydik burada kalacaktık. Ancak yerimizde kalıp barbar işgalciyle yaşamaktansa Yunanistan’da yoksul olarak özgür olmayı tercih ettik.”

Bu açıklamayı da kısaca analiz edelim:

1- Papa Eftim, daha önce belirttiğimiz gibi Ankara’nın mübadele kararına muhalefet ediyor. Diyor ki “Türk’üz” deyin. Türk’üz derlerse mübadeleden kurtulacaklarını iddia ediyor. Oysa Çalıkoğlu’nun bir başka mübadil Kayserili Papa Neofitos gibi tavrı ortadadır.

2- Mübadele üzerine drama yazanların kendileriyle çeliştikleri ortaya çıkıyor. Papa Eftim’in “Türk’üz derseniz kalırsınız.” vaadini sorgusuz doğru kabul edelim. “Büyük bir hatayla Türk Ortodokslar gönderildi.” şeklindeki dramaya ancak timsah gözyaşı dökülebileceği de anlaşılmış oluyor.

Şimdi burada gericilerin “Müslüman olmayan Türk, Türk değildir.” zırvalarını kendisine kalkan yaparak mağduriyet yaratmaya çalışanlara kısaca cevap vermek gerekir.

Bir insanın samimiyetle Türk olduğunu hissetmesi; Türk diline, Türk kültürüne, Türk gelenek ve göreneklerine tam bir sadakatle bağlı olması, kısaca Türklük şuurunu taşıyor olması yeterlidir.

Bu tanıma göre Çalıkoğlu’nu, Papa Neofitos’u, Serafim Rizos’u Türk kabul edebilir miyiz?

Şöyle mi yapmalıydık: “Sizi mübadeleyle göndermiyoruz çünkü siz Türk’sünüz. Kabul etmezseniz aha size el bombası…”

Noel Baba’nın cini, inanç turizmcisi Muammer Karabulut’un hadsizce “Atatürk’ün hatasıyla ulus olamadık, laik olamadık.” zırvalarına şimdi ne gözle bakacaksınız?

19. yy., Osmanlı İmparatorluğu’nda birçok tebaanın milliyetçiliğinin yükseldiği bir yüzyıldır. Bu yüzyılda -diğer milletlerden daha geç olarak- Türk milliyetçiliği de yükselirken Kapadokya’dan Mavrofridis, Levidis, Pavlos Karolidis, Aristovoulos gibi isimler Yunanların milli değerlerini Karamanlılara aktardılar. Onlara göre bu, yeniden bir uyanıştı.

Tek farkları şuydu ki Türkçe konuşmaya, Türkçe yazmaya devam ediyorlardı.

Bu konuyu araştıranların birçoğunu şaşırtan nokta da budur. Oysa şaşırılacak bir şey yoktur: “Gerçi Rum isek de Türkçe söyleriz.” diyen Karamanlı nasıl Türkçe konuşan Rum olduğunu söylüyorsa Ermenice, Rumca, Süryanice, Kürtçe konuşan Rumlar için de aynı durum geçerlidir.

İmparatorluklar her ne kadar ulus devlet olmasalar da kurucu unsurun kültürü mutlaka diğer toplulukları da etkiler. Mübadeleyle gönderilenlerin hangi imparatorluğun kültürünü benimsediğini mübadillerden örnekler vererek anlattık, anlatmaya devam edeceğiz.

Konuyu şöyle özetleyelim: Bir topluluğun Türk olup olmadığını ispatlamak milli bir vazife değildir, bilimsel bir meseledir. Bunun dışına çıkarsanız gerçekle karşılığı olmayan zırvalar üreterek Mustafa Kemal’i Karabulut cininin yaptığı gibi en olmayacak şeylerle itham etmiş olursunuz ki bu da cevapsız kalacak bir şey değildir.

Daha önce birkaç kez aktardığımız şu alıntıyı tekrar aktaralım:

Aristovoulos gibilerin Karamanlıları birer Yunan olarak yeniden canlandırmaya çalıştığı dönemde “Anadolu Ortodoksluğu”nu yeniden Kayseri’ye taşıma maksadını sorgulamak gerekir. 

Ve Papa Eftim’in Serafim Rizos’a verdiği cevabı da unutmayalım: “Maksat, Serafim Efendi, köprüyü geçelim.”

Köprüyü geçen muzaffer Türk orduları değil de Yunanlılar olsaydı, ne olurdu?

Aklı ve vicdanı işler durumda olan herkes için bunun cevabı bellidir.

Eğer Yunanlılar galip gelseydi, 1923’te Adliye Vekili Seyyid Bey’in ifadesiyle hâlâ Fener’den maaş alan ve hükümetin değil, Fener’in adamı olan Eftim’in kilisesi ancak Fener’e bağlı bir yer olmaya devam ederdi. Eğer mübadele yapılarak Çalıkoğlu gibiler memleketten sürülmedikleri gibi Fener’in ihanetlerinden sonra merkez belki Kayseri olur, bu sefer de aynı faaliyetler Anadolu veya Türk Ortodoksluğu adı altında devam ettirilirdi.

Şimdi gelelim belki de en can alıcı noktaya.

Papa Eftim hakkında uydurulan “Bir ordu kadar hizmet etti.” sözünü yazanlardan biri olan Hikmet Yavuz Ercan, “Fener ve Türk Ortodoks Patrikhanesi” başlıklı makalesinde bakın ne yazıyor:

“Önceleri Papa Eftim’in yakın arkadaşı olan İstimat Zihni (Özdamar), İstanbul’a gelince hele yine Papa Eftim’in tavsiyeleriyle milletvekili olunca Fener’le anlaştı. Arkasından hastanede (Balıklı Rum Hastanesi) Papa Eftim taraftarı olanları birer birer çıkardı. Hatta Baştabip Yusuf Petraki Bey’i de işten uzaklaştırarak hastanenin idaresini tamamen kendi eline aldı.”

Demek ki köprüyü geçmek derdinde olan bir tek Papa Eftim değildi!

Makalenin yayımlanma tarihi 1967’dir. Ercan’ın makalesinden anlaşılan, İstimat Zihni’yle ilgili bilgileri verenin yine 1 yıl sonra ölecek olan Papa Eftim olduğudur.

Şunu da eklememek olmaz: “Baba Eftim bu memlekete bir ordu kadar hizmet etmiştir.” sözüne dair Ercan da Ali Karakurt’un kitabına atıf yapar. “Fener Patrikhanesi’nin İç Yüzü” kitabında Karakurt da kaynak vermez. “Atatürk’ün övgüsüne mazhar oldu.”, “Atatürk böyle dedi.” diyen kimse şu ana kadar bir resmi belge ortaya koymuş değil.

Ne TBMM tutanaklarında ne söylev ve demeçlerinde ne de Nutuk’ta böyle bir şey yoktur. Pontus meselesini anlatırken Eftim’in de İstimat Zihni’nin de adı geçmez. Hele Antalyalı Filip şimdilik bir hayalet gibidir.

Bu yazarların referans vermeyerek sakladıkları kişiyi ben size söyleyeyim: Teoman Ergene!

Eğer Papa Eftim “Teoman Ergene” adıyla bir kitap yazarak tarihi istediği gibi kurgulamasaydı araştırmamacı yazarların hiçbiri ilgi çekecek bir konu bulamazdı. Eftim hakkında Türk literatürü tarandığında ana kaynağın Teoman Ergene yani Papa Eftim olduğu görülecektir.  

Yunan kaynaklarında bu söz, Türkleri aşağılamak için kullanılıyor. Örneğin bir Yunan, “Bir Türk Tümenine Bedel Olan Devşirme Papaz” başlıklı yazı yazdı.¹

Papa Eftim’in bir orduya bedel olmasından ziyade olmayan bir ordunun komutanı olduğunu belirtelim. Rizos köprüyü geçemedi, İstimat köprüyü geçince yön değiştirdi. Çalıkoğlu hiçbir zaman ona inanmadı ve nihayet mübadele üzerinden Atatürk’e saldıran gölgedeki sinsilerin mübadele yalanları ellerine yüzlerine bulaştı.

İlerideki yazılarımızda, Eftim’in bu yalnızlığı nasıl bir imaj değişikliği çalışması ve ne gibi hamlelerle aştığını, Menderes döneminde dışlandığı yalanını ve 6-7 Eylül Olayları’nı da anlatacağız.

Yazımızı bitirirken Türk vatanında Türk’ü işgalci gösteren Rum mübadilleri hatırlayalım.

Papa Neofitos, “Milli Felaket” kitabında bizi işgalci olarak tanımlarken bir gün geri döneceklerini vurguladı. Çalıkoğlu’na göre de barbar işgalcilerdik.

Ve Papa Eftim’den “Köprüyü geçelim.” cevabını alan Serafim Rizos, bir arşivciydi. Giderken birçok yerin fotoğrafını çekti, birçok belge ve kültür örneğini yanında götürdü.

Unutulmasın ki Türk’ün hafızasının yanında “Mübadele yapanlara kahrettik.” diye yüz yıldır kin besleyenlerin arşivi, deryada bir damla bile değildir.

Sonuç olarak İlyas Bazna ve Papa Eftim’in hikayesi, tarihin farklı çıkarlar uğruna nasıl çarpıtılabileceğini ve kişilerin kendilerini önemli göstermek için olayları nasıl yeniden yazabileceklerini gözler önüne sermektedir. Bu çarpıtma, maalesef toplumsal hafıza üzerinde kalıcı bir etki yarattı ve tarihe dair algıyı uzun süre boyunca daha doğrusu bugüne kadar şekillendirdi.

Platon’un “Devlet” kitabındaki ünlü mağara alegorisi şudur: Gölgeler yanılsamaları, hakikat ise aydınlanmayı temsil eder.

Gölgelerin peşinden koşanlar bir gün gerçeğe yani özgürlüğe kavuşur.

O gün bugündür.

Sıradaki hakikate kadar, esen kalın!

1. https://slpress.gr/istorimata/papa-eythym-o-genitsaros-iereas-poy-axize-oso-mia-toyrkiki-merarchia/ ︎

Milli mücadele kahramanı olmak, yalnızca bir savaşı kazanmak ya da düşmanı yenmek değildir. Bu, kendi hayatını hiçe sayarak, gözünü kırpmadan en büyük fedakârlığı yapmaktır. Bir düşünün: Sevdiğiniz her şeyden, ailenizden, dostlarınızdan, geleceğinizden, hayallerinizden vazgeçmeye hazır olabilir misiniz?

Milli Mücadele’nin gerçek kahramanları işte tam da bunu yapanlardı.

Onlar, bir ulusun yok olma tehlikesiyle karşı karşıya kaldığı anlarda geri çekilmeyen, korkuya teslim olmayan kişilerdi. Gözlerinde o derin kararlılık ve yüreklerinde tarifsiz, beklentisiz bir cesaretle savaşa atıldılar, çünkü biliyorlardı ki bu mücadele, yalnızca kendileri için değil, gelecek nesillerin özgürlüğü içindir.

Bu insanlar ölüme yürürken bile Türk milletinin umudu ve direnci oldular.

Ve işte tam da bu yüzden, isimleri asla unutulmaz, çünkü onlar sadece bir savaşı değil, bir ulusun onurunu, umudunu ve ruhunu kurtardılar.

Şimdi size aynı dönem yaşamış iki şahsiyetten bahsedeceğim.

Biri, kahraman olduğunu asla dile getirmedi, diğeriyse “Teoman Ergene” müstear ismiyle kendi yazdığı sahte kahramanlık hikayeleriyle kendini yüceltti.

Gerçek kahramanı bulmak size kalıyor!

Israrla saklanan uydurulmuş ve geçmişimizin geçekleriyle yüzleşmeye hazır mısınız?

Buyrun, başlıyoruz.

İlki Alfred Blinski!

Mustafa Kemal’in yanında yer aldığı için 11 Mayıs 1920’de onunla birlikte Padişah tarafından idama mahkum edilen bu adı daha önce pek duyduğunuzu sanmıyorum ama anlatınca eminim ki pek çoğunuz hatırlayacaksınız.

Alfred Blinski, Mısır kökenli Polonyalı olup Osmanlı zamanında Türkiye’nin hizmetine giren Saadettin Nihat Paşa’nın ve İngiliz bir annenin çocuğu olarak 1862’de Midilli Adası’nda dünyaya geldi. 1864’de ailesi İzmir’e yerleşti. İlk ve orta öğrenimini İzmir İngiliz Okulu’nda, liseyi Kadıköy Fransız Frerler Okulu’nda tamamlayıp Avusturya’da Leberg Siyasal Bilgiler’den mezun olduktan sonra İstanbul’a döndü.

Henüz 20 yaşında olmasına rağmen Osmanlı Padişahı II. Abdülhamid hükümetinde Bulgaristan Komiserliği Fransızca Katipliği; Bulgaristan, Fransa, Yunanistan, Büyük Britanya ve Romanya’daki elçiliklerde çeşitli görevlerde bulundu. ABD’deki büyükelçilikte 2. katiplik ve maslahatgüzarlık görevindeyken 1897 Osmanlı-Yunan Savaşı’na gönüllü olarak katıldı ve fahri yüzbaşı yapıldı. Savaştan sonra Yunan Muharebesi Madalyası ile ödüllendirildi.

Savaştan sonra 1911’de Karadağ elçiliğine, 24 Haziran 1914’te büyükelçi olarak Washington’a atandı.

Birinci Dünya Savaşı’nın başlamasıyla birlikte ciddi sorunlarla baş başa kaldı. En önemli sorun, parasını ödediğimiz halde Amerikalıların Sultan Osman ve Reşadiye savaş gemilerimizi bize vermedikleri gibi bunları Yunanistan’a verme kararı almış olmalarıydı. Zırhlı gemilerin Yunanlılara verilmesini önlemek için ABD başkanıyla bile görüştü ama bu karardan vazgeçmediler.

Alfred Blinski, Sadrazam Said Halim Paşa’ya yazdığı raporda şöyle diyordu: “Yunanlılar 20 seneden beri Türkler aleyhine yaptıkları propagandalarla Amerika’da Türk aleyhtarlığı yaratıyorlar ve bunu engellemek için gazetelere makaleler yazıyorum, demeçler veriyorum. Amerikan basınında İngilizlerin ve Fransa’nın desteğiyle Müslüman Türklerin Hıristiyan Ermenileri kılıçtan geçirdiği ve Amerikan Başkanının harekete geçmesi yolunda aralıksız propaganda yapıyorlar. Amerikan basını Türk milletinin insanlık ailesine ait olmadıklarını tekrarlayarak Türk devleti ve milletimiz aleyhinde olmadık hakaretlerde bulunuyorlar.”

Alfred Blinski temsil ettiği Türk milletine yapılan hakaretleri içine sindiremiyordu ve İstanbul’dan da beklediği cevabı alamayınca bu azgın ve asılsız saldırılara karşı koymaya karar verdi.

8 Eylül 1914 günü “Evening Star” gazatesine bir açıklamada bulunarak Ermenilerin katledildiği haberlerinin koca bir yalan olduğunu; Fransa, Rusya ve İngiltere’nin geçmişte yaptıklarını hatırlatarak sözü ABD’nin Filipin işgalinde Filipin halkına uyguladığı “Water Cure” işkencelerine getirdi ve Amerika’da her gün yaşanan linç dahil yüz karası suçları hatırlatıp İngiltere’nin ve Fransa’nın ABD’yi kışkırtarak savaşa sokmak istediğini söyledi.

Bu açıklamaların yayımlanmasından sonra ABD Başkanı Wilson küplere bindi ve Büyükelçiyi istenmeyen adam ilan etmek istedi ancak Dışişleri Bakanı Bryan “Bunu yapmak Osmanlı topraklarındaki çıkarlarımızı bozar ve oradaki kapitülasyonlarımızı suya düşürür.” deyince bundan vazgeçtiler.

11 Eylül günü Dışişleri Bakanı Bryan, Büyükelçiyle görüşerek “Başkan Wilson’dan özür dilerseniz ülkemizde kalmaya devam edebilirsiniz.” deyince Alfred Blinski, “Özür dilenecek bir şey yok. Sözlerimin ardındayım ve benim görevim Osmanlı hükümetinin haklarını ve Türk milletinin onurunu korumaktır.” dedikten sonra, 15 gün içerisinde ülkenizi terk ediyorum’ dedi.

Öyle de yaptı. İstanbul’a döndü.

1915 yılında İsviçre’de yayımladığı “La Guerre Mondiale et la Question Turco-Arménienne” (Dünya Savaşı ve Türk-Ermeni Meselesi) adlı bir kitap yazarak Ermeni meselesine Osmanlı bakış açısını ve Ermenilerin siyasi kışkırtmalarla Türk milletine karşı nasıl hareket ettiklerini kısacası Ermeni meselesinin gerçek yüzünü Avrupa’ya anlatmaya çalıştı (Aynı tarihlerde ise Papa Eftim olarak tanınan Pavlos Karahisaridis, Kurtuluş Savaşı sonrasında ihanetten idama çarptırılacak olan Yunan iş birlikçisi amcazadesi ve yakınlarının kapısını aşındırarak savaşa katılmamak için papaz olmanın yollarını arıyordu.)

Blinski, Ermeni propagandalarına karşı Türk aydınları ile birlikte büyük ve etkili bir lobi oluşturdu.

Mütareke başlayınca İstanbul’a döndü ve İstanbul’da yaşayan 20 Adanalı ile buluştu. 21 Aralık 1918’de bölgenin işgaline karşı koyacak Kilikyalılar Cemiyeti’ni kurdular.

Alfred Blinski milli mücadelenin başarıya ulaşmasını, cumhuriyetin kurulmasını beklemeden “Ben bu ülkenin vatandaşıyım ve kendimi Türk olarak görüyorum.” deyip adını Ahmet Rüstem olarak değiştirdi ve bir de Müslümanlığı seçti.

Ahmet Rüstem 17 Eylül 1919 günü İstanbul’dan ayrılarak milli mücadeleye katılmak için Sivas’a gitti. 19 Eylül günü Mustafa Kemal’le buluşarak milli mücadeleye katılmak istediğini bildirdi. O gün Mustafa Kemal, Blinski’ye, “Koca diplomattan pek çok istifadeler ümit ediyoruz. Yalnız bizim çocukların bazen dili dolaşıp Alfred demeleri mahcubiyetimize neden oluyor.” diyerek katılmasını onaylamıştı.

Ahmet Rüstem o günden sonra Mustafa Kemal’in yanından ayrılmayarak Sivas Kongresine katıldı ve milli mücadeleye destek verdi.

7 dil bilen Ahmet Rüstem Bey ilk mecliste milletvekili olarak görev aldı. 1920 yılında Avrupa’ya gitti ve orada İngiliz, Fransız, ABD ve Mısır gazetelerine sürekli makaleler yazarak Mustafa Kemal’in devrimlerine ve milli mücadeleye büyük destek sağladı.

7 dil bilmesi ve diplomatlık yapmış olması nedeniyle çok fazla imkan bulabilmesi mümkün olduğu halde Türkiye’de kalıp devletten ve Mustafa Kemal’den hiçbir talepte bulunmadan Mustafa Kemal’in “vatan hizmetlerinden dolayı” ona bağladığı 150 TL maaşla 1935 yılında 73 yaşında İstanbul’da vefat ettiği güne kadar geçimini sağladı.

“Size hamam vereyim, bana Beyoğlu’nda ev verin.” türünden taleplerde bulunmadı ve mezar taşına da “Bu ülkeye bir ordu kadar hizmet etmiştir.” gibi uydurma bir söz yazdırılmadı.

Tarihte özel bir yer edinmek ve kahraman olarak anılmak böyle bir şeydir.

Gelelim kendisini ısrarla kahraman olarak tanımlayan ikinci şahsiyetimiz Papa Eftim kişisine.

“Papa Eftim bu ülkeye bir ordu kadar hizmet etmiştir.” gibi hiçbir zaman söylenmemiş yani uydurulmuş sözü Mustafa Kemal’e mâl ederek kendini hiç sıkılmadan kahraman gibi gösteren, kendi deyimiyle “kurnaz” bir papazın icraatlarını kendi sözleri ve belgeleriyle görelim.

Papa Eftim’in oğlu Aris Selçuk ERENEROL, torunu Sevgi ERENEROL ve kız torununun çocuğu olan Chris Selçuk Erenerol tarafından sık sık iddia edilen “Türk Ortodoks Kilisesi’ni Mustafa Kemal’in emriyle kurduk.” sözünün koca bir yalan olduğunu da Papa Eftim’in kendi sözleriyle ortaya dökeceğiz.

Bakın, Eftim, “Türk Ortodoks Kilisesi” olarak anılan kilisenin kuruluşunu, ne için ve nasıl kurulduğunu hayret verici sözlerle aynen şöyle anlatıyor:

“(…) Taraf-ı riyasetten bugün Umum Türk Ortodokslarının arzuları dairesinde Türkiye Büyük Millet Meclisi Hükümetine tabi Umum Türk Ortodoksları Patrikhanesi’nin teşkil edildiği ve patrik kaymakamının intihab olunacağı (seçileceği) ve bu intihabın Ortodoksluk mezhebinin ahkam-ı şerifesine ezher-i cihet muvafık ve mutabık bulunacağı ve bununla beşinci bir Ortodoks patrikhanesi ihdas olunmayıp (kurulmayıp) on yedi asır evvel Kayseri’den İstanbul’a Roma imparatorlarının pay-ı tahtı olmak hasebiyle nakledilmiş olan riyaset-i ruhaniyenin Kayseri’ye tekraren intikalinden başka bir şey olmadığı…”

Anladınız mı, demek ki neymiş?

Roma imparatorlarının Kayseri’den İstanbul’a götürdükleri kiliseyi tekrar Kayseri’ye taşıyorlarmış!

Türk Ortodoks Kilisesi denilen kilise, yeni bir kilise değil, Fener Kilisesi’nin devamıdır.

Ve güya artık Anadolu’daki Ortodokslar Türk olarak hareket edeceklerdir.

Oysa önceki yazılarımızda gerek Serafim Rizos gerekse Zincidereli Çalıkoğlu’nun anlattıklarını aktarmıştık. Papa Eftim, Serafim’e “Maksat, Serafim Efendi, köprüyü geçelim.” diyor; Zincidereli Çalıkoğlu ise “Papa Eftim’e hiçbir zaman inanmadık. Selçuklu olarak anılmaktansa Yunanistan’da yoksul Yunanlar olmayı seçtik.” cevabını veriyordu.

Ayrıca güya patrik seçilen Prokobiyos, kilisede görev verilen Meletiyos gibi isimler de Papa Eftim’in baskısı ve bombalı tehdidiyle Zincidere Manastırı’ndaki kongreye katılıyordu.

Ağzından tek kelime doğru söz çıkmadığı gibi sürekli yalan güncelleyen zevatın tekrarlayıp durduğu “Bunlar Türk’tü”, “Atatürk ‘en büyük hatam’ dedi” gibi zırvaların ne denli boş, hadsizce ve Mustafa Kemal’e hakaret olduğunu hatırlatan gerçeklerdir bunlar.

Mustafa Kemal’in ailesine ahlaksızca iftiralarda bulunan Dilipak gibilerle kol kola girip küresel çeteye karşı mücadele ediyoruz, diye bol keseden atan maskeli yüzlerin maskesi düşmeye devam edecek.

Onlar “Belki Dilipak, Graham Fuller’le kahve içerken bizi de çağırır” ümidiyle yanıp dursunlar, biz devam edelim.

Zincidere Manastırı’nda yapılan kongre sonrasında kurulan kilise, Ankara’nın emriyle kurulmadı. Ankara Hükümeti, kurulan kiliseyi onayladı. Papa Eftim’in kendisi zaten Fener papazıydı, Fener’den maaş alıyordu ve bunu ifade eden Adliye Vekili’nin “Le Petit Parisien” gazetesinden Jean Schlicklin’e verdiği mülakattan bir bölümü aktarmadan önce TBMM’deki beyanını tekrar verelim:

Adliye Vekili, Schlicklin’e aynen şunları söylemişti:

“Papa Eftim, Türk Ortodoksları adına yetkisini aşan işlere karıştı. Hükümet onu tutumunu düzeltmeye zorladı. Mesela papazlar atamak istedi, onu kesinlikle engelledik. Hükümetin yeni patrikhaneyi kuran bir yasa önerdiği yönünde bir haber yayıldı. Bu haberin hiçbir temeli yoktur. Hükümet, bu konuda izlediği politikaya sadık kalarak ancak toplulukların kendileri tarafından düzenli ve fiili olarak kurulan bir Türk Ortodoks Kilisesi’ni tanıyabilir. Biz, işler böyle olursa memnun oluruz, ancak tekrar söylüyorum, kesinlikle bu işin organizasyonuna karışamayız.”

Hükümetin patrikhane kuracağı yönündeki haberleri yayanları bir düşünün. Açıkça görülüyor ki bu yalanı yayan da yine kurnaz bir papaz olan Eftim’di. Bu yalanın en büyük yayıcısı da yine kendi çocukları ve torunları oldu.

Önceki yazılarımızdan hatırlayalım: Papa Eftim, “Teoman Ergene” mahlasıyla yazdığı kitabında da zaten Atatürk’ten emir almadığını, Atatürk’ten bile önce mücadeleye başladığını iddia etti.

Gel gelelim bu iddiasının içi boştu çünkü 1918’den önce ne yaptığını kendisi de yazmadı. Oysa Mustafa Kemal “Vatan ve Hürriyet Cemiyeti”ni kurduğu zaman Papa Eftim ne yapıyordu, bunu bilmiyoruz. Kendisi o günleri hızlıca geçer. Ancak o günlerin bir tanığı vardır: G. Pandelidis.

Keskin’de yerel bir okulun yöneticiliğini yapan Pandelidis bir mülakatta, Papa Eftim’in yerel bir örgüt olan “Ftani o İpnos”u ve Ortodoks-Ermeni ortak beyannamesini desteklediğini anlattı.

1919’daki Theofani Yortusu’nda yaşanan bir olay da ilginçtir. “Küçük Asya Helenizminin Rasputin’i Papa Eftim’le Keskin Maden’de” isimli kitabın yazarı Fotiadis anlatıyor: “Kiliseden çıkıp suyun kutsanacağı göle doğru ilerlerken Papa Eftim kasabasının iki genç erkeğine iki bayrak verdi ve onları inananların başına geçirdi. Bayraklar açıldığında birinin Türk, diğerinin Yunan bayrağı olduğu görüldü.”

Bu tanıklık çok önemlidir.

Çünkü Papa Eftim’in ve kurduğu kilisenin özeti budur:

1- Papa Eftim, birazdan göreceğiniz üzere Fener’le olan meselesinin dini değil siyasi olduğunu açıklıyor. Milli mücadeleye Atatürk’ten önce başladığını iddia edenlerin ezel ebed mandacı olması nasıl bir garabetse memleket işgal altındayken Türk ve Yunan bayraklarını yan yana getirmek de öyle bir garabettir.

2- Yunanistan bayrağının bulunması tesadüf değildir. Papa Eftim, yukarıda alıntıladığımız tutanakta da yer aldığı gibi Fener Kilisesi’nin papazıydı. Fener’den gelen parayla hamam yaptırdı, Fener’de görevli papazlarla kilise kurdu ve birini de patrik yaptı. Fener’in maaşlı adamıydı ve kendini zorla Ankara nezdinde mümessil yani temsilci seçtirdi.

Papa Eftim’in kurduğu kilisenin bağımsız olmasıyla ilgili büyük tarihçi (!) Teoman Ergene’nin yani Papa Eftim’in kendisinin yazdığı “İstiklal Harbinde Türk Ortodoksları” kitabından alıntılar yapacağız.

Şimdi daha da dikkat kesilin çünkü kilisenin Fener’den bağımsız olmasıyla ilgili okuduklarınız hep yüzeyseldi. Güya Papa Eftim “Türk’üm” diyor, Fener de ısrarla Türklüğü reddediyor ve sonra da kilise bağımsızlığını iddia ediyor gibi düşünülse de aslında Fener’in o dönemdeki iki güçlü ismi, Papa Eftim ve Damyanos Damyanidis’i karşı karşıya getirmesi vardır.

Olayları kendi anlatımıyla özetleyelim:

Papa Eftim, Fener Rum Kilisesi’ni işgal ettikten sonra güya çıkan asılsız dedikodulara meydan vermemek için kiliseyi terk etti. Beyoğlu Tarlabaşı’ndaki evine çekildi. Burada beyanname hazırlamakta iken Galata’daki Ortodoks cemaati arasında bir ihtilaf meydana geldi.

Papa Eftim’e göre Patrik Grigoryos’la Galata Ortodoks Cemaati Merkez Heyeti Başkanı Damyanos Damyanidis arasında çıkan ihtilafta Damyanidis haklıydı.

Buraya çok dikkat edin:

1- Boya tüccarı Damyanidis, militan bir kralcıydı!

2- Papa Eftim güya Fener’den bağımsızdı ama Venizelistler ve kralcılar arasında taraf oluyordu!

Papa Eftim nasıl taraf oldu?

Güya, Patrik Grigoryos’un emriyle Papa Eftim’e giden bir heyet, kendisinden Damyanidis’e karşı yardım istedi. Papa Eftim bu yardıma, “Siz Fener’siniz, ben Türk’üm” mü dedi?

Hayır, işin aslını kendisinden okuyalım:

“(…) Fakat heyet azaları, Papa Eftim’in bir türlü yakasını bırakmıyorlardı. Kendisine karşı besledikleri sevgiden güvençten bahisle gururunu okşamağa, duygularını şahlandırmağa uğraşıyorlardı.

İnanınız ki sayın okuyucularım, her biri birer çocuk gibi yalvarıyorlardı. Kati bir muvafakat cevabı almadıkça kendisinden ayrılmayacaklarını, gözlerini nemlendirerek söylüyor, ısrarında ayak diriyorlardı.”

Fener Kilisesi’nin kurduğu heyet her nasılsa Papa Eftim’e göre kendisine büyük bir sevgi ve güven besliyordu. Öyle ki Papa Teoman -çok afedersiniz- Papa Eftim’in yazdığına göre Patrik Grigoryos’un onun bu teklifi kabul etmesinden çok memnun oluyor, onu kendisine bağlamak istiyor ve üstüne de beş yüz lira gönderiyordu!

Güya Galata cemaati tarafından büyük bir hürmetle karşılanan Papa Eftim, kendisine hürmet eden (!) Damyanidis’in güven içinde kiliseyi terk etmesiyle görevini yerine getiriyor.

Ama…

İşler yine kendisine müthiş sevgi duyan Fener Kilisesi’nin bu kez Damyanidis’i Papa Eftim’e karşı kullanmasıyla değişiyor!

Papa Eftim, anlattığına göre kendisine içten bağlılık duyan Damyanidis başta olmak üzere Galata’daki Panaiya Kilisesi tarafından büyük bir sevinçle karşılandı. Cemaat onu o kadar seviyordu ki ona başpapazlık teklif etti.

Eftim bu teklifi ileri bir tarihte konuşulmak üzere erteletti.

Ve yine kendi iddiasına göre Patrik Grigoryos birdenbire ona duyulan sevgiden ötürü paniğe kapılıyor ve bu kez derhal emrindeki heyet üyelerini toplayarak “Papa Eftim’in ruhani sıfatlarına son vermek, Eftim’i Damyanidis’e ezdirmek” gibi kararlar aldırıyor.

Uzatmadan sonraki olaylara geçelim.

Damyanidis, içten bağlılık duyduğu (!) Papa Eftim’e karşı harekete geçip tekrar Galata’daki Rum cemaatinin başına geçti. Ancak bu hareketi mahkemelere taşınınca tekrar Papa Eftim’le dost oldu. Güya ondan özür diledi ve Papa Eftim’in tabiriyle iyi çocuk olan Rum militan Damiyanidis, yine onun tabiriyle Fener’den soğutuldu.

Eftim’in önce “Beni sevinçle, gösterilerle karşıladılar.” dediği, daha sonra “Bana sevgilerini gizliyorlardı.” dediği Rum cemaatinin sözde desteğiyle birlikte Papa Eftim, Türk Ortodoks Kilisesi’ni Panaiya Kilisesi’ne taşıma kararı alıyor.

Bakın, Papa Eftim’in kilisesini kurduğu bu süreçte, Atatürk’ün adına hiç rastladınız mı?

Mustafa Kemal neresinde bu işin?

Hiçbir yerinde yoktur!

Çünkü Eftim’in bizzat kendi ifadesiyle bu mücadelesi kendi şahsına aittir.

Ne var ki bilinçli olarak yaptırılan çalışmalar ve haberlerle sürekli yalanlar söylüyorlar. Mustafa Kemal’in kilise işgal ettirecek birisi gibi yansıtıldığı adi ve adli yalanlara başvuruyorlar.

Bakın, Chris Selçuk Erenerol isimli şahsın danışmanlığını yaptığı Namık Kemal Zeybek’in de etkin olduğu “Onaltıyıldız” isimli siteden bir haber ve haberin alt metni:

“Yol Açıldı…

Fener Rum Patrikhanesi, aralarında 1924’te Atatürk’ün emriyle el konulan Galata’daki Meryem Ana Kilisesi’nin de bulunduğu üç kilisenin iadesi için tarihinde ilk kez Türkiye’de yargıya başvuracak.”

Şunu da ekleyelim: Papa Eftim’in yazdığı kitapta neredeyse bir tek tarihe rastlayamazsınız. Olayları anlatır, bazı yerlerde derinlemesine iner ama kitabı alıp okursanız bırakın Atatürk’ün emrini görmeyi doğru düzgün tarih bile göremezsiniz. Ancak uydurulmuş hikayeler ve bol bol çelişki görürsünüz.

Şimdi Papa Eftim’in işgal ettiği kiliseleri geri vereceği üzerine 22 Şubat 1932 tarihli Akşam gazetesinin haberine bakalım:

24 Şubat 1932 tarihli Akşam gazetesinin haberine göre ise bu kiliselere Atatürk’ün emriyle el konulmayıp Papa Eftim bu kiliseleri işgal ettiğini ve bunun siyasi nedenlere dayandığını kabul ettiğini kendi beyanından öğreniyoruz:

Bu noktada Tevfik Rüştü Aras’ın Mart 1931 tarihli Vakit gazetesinde yayımlanan ve Türkiye’nin laik bir memleket olduğuna vurgu yaparak Papa Eftim’in veya ruhban sınıfının tanınmadığını açıkladığı beyanını okuyalım:

Ankara’nın laiklik vurgusuna karşın Papa Eftim’in sürekli gündemde kalmaya çalıştığını, tıpkı torunlarının yaptığı gibi sözde bir taraftan laikliği desteklediğini diğer taraftan siyasete bulaştığını gösteren bir belgeye daha yer verelim:

Görüldüğü üzere Papa Eftim, “Türkiye bir gün tekrar Roma İmparatorluğu’na katılacaktır” diye tehdit eden faşist Mussolini’ye güya Türkiye’ye olan muhabbetlerinden ötürü teşekkür ediyor. Dönemin İçişleri Bakanı Şükrü Kaya, durumdan Ankara’yı haberdar ediyor.

Papa Eftim Fener’in afaroz kararı karşısında yapmasını istediği 32 sayfalık “Papa Eftim Efendi’nin Ortodoks Ahaliye Müracaatı ve Patrikhane’ye Karşı Savunması”nda topladığı birçok Ermeni ve Rum yetimi Amerikan yetimhanesine bıraktığını övünerek anlatıyor.

Amerikan yetimhanesi dediği yer Amerika’nın meşhur misyonerlik teşkilatı olan ve Osmanlı zamanlarında sağlık sektörünü kullanan ‘Amerikan Board Teşkilatı’nın Kayseri’de kurduğu Amerikan Hastanesi’dir!

Bu hastane hem yetimhane hem de esir hapishanesi olarak kullanılıyordu.

Hem Türk yurduna saldıran hem de ona güya yardım eli uzatarak misyonerlik faaliyetleri yürüten Batılı emperyalistlerin bu faaliyetlerine “Ne var canım bunda?” diyecek kadar gevşek birçok kimsenin olduğunu biliyoruz. Bu gevşeklik onlara şatafatlı köşklerde işgalcilerle iş birliği yapan yavşak tavırlı dedelerinden kalmış olabilir.

Ancak vatan evlatları vatanı savunmak konusunda bir an bile gevşeklik gösteremez. Onun görevi düşmana karşı sonuna kadar mukavemet göstermek, düşmanın her hamlesine karşı misliyle mukabele etmektir.

Tehcir sırasında da çok faal olan Amerikan misyonerlerinin sözde sahip çıktığı Ermeni yetimlerden Hınçak çıktı, ASALA çıktı.

Yine hiçbir şeyin tesadüf olmadığı noktaya geldik.

Türkiye’de ilk Dinlerarası Diyalog Etkinliği’ni gerçekleştiren, 41 ülkeyle beraber gerçekleştirildiği yalanıyla Noel Baba Barış Köyü projesi adı altında Türkiye ve KKTC vatandaşlarını dolandırdığını belgelerle ispat ettiğimiz, Türk Ortodoks Kilisesi’nin eski basın sözcüsü Sevgi Erenerol’un da üyeleri arasında bulunduğu sözde Noel Baba Barış Konseyi’nin davetlileri arasında kimler yok ki:

Daha önceki yazılarımızda Dinlerarası Diyalogun Orta Çağ’dan itibaren misyonerlik maksadına dayandığını anlattık. Nur cemaatinden adeta futbolcu transfer eder gibi Hristiyanlığa geçirilen isimleri yazdık.

Ne bunlar ne de yalan üstüne yalan yumurtlayan Noel Baba’nın cini Muammer Karabulut’un Atatürk’e iftiraları tesadüf değildir.

Türkiye’deki vatanseverlerin en büyük düşmanı, en sık karşılaştıkları ve maalesef sıklıkla da yaptıkları şeydir hamaset.

Yalanlarını hamaset rüzgarlarının önüne katarak Kemalistlerin ve kendilerini milliyetçi zanneden ülkücülerin arasında yer açmaya çalışan sahtekarları anlatmaya devam edeceğiz.

Her şeyi daha net anlatması adına Fatih Rıfkı Atay’ın “ÇANKAYA”daki sözlerini hatırlatarak bitirelim:

“Ankara’ya gidebilenler, Ankara’ya gelebilenler, orada bulunabilenler, kendilerini birer kahraman gibi görüyorlardı.”

Not: Kapak fotoğrafında “Kendimi Türk olarak hissediyorum.” diyen ve adını Ahmet Rüstem olarak değiştiren Alfred Bilinski’nin Mustafa Kemal’in yanında iken ve meclisin bahçe duvarının üstünde konuşurken çekilmiş tek kare fotoğraftan başka hiçbir görüntüsünün ya da belgenin olmadığı Papa Eftim (Pavlos Karahisaridis) yer almaktadır.

Bir sonraki yazıya kadar ve gerçeğe ulaşmak için esen kalın!

“Öyle büyük bir yalan söyle ki kimse tartışmaya bile cesaret edemesin.”

Kesin bir kanıt olmasa da bu söz genellikle Nazi Propaganda Bakanı Joseph Goebbels ile ilişkilendirilir. Ancak bu sözün Goebbels’e mi ait olduğu ya da Nazi döneminde başka bir figürden mi geldiği konusunda kesin bir kanıt yoktur.

Bu sözü Adolf Hitler’in kitabı “Mein Kampf”ta da (Kavgam) okuyoruz. Hitler, büyük yalanın etkisinden bahsediyor ve halkın büyük yalanlara küçüklerden daha kolay inandığını ileri sürüyor.

Konumuz ne Goebbels’tir ne de Hitler, konumuz kendi kilisesinde kendisini “Türk Ortodoks Patriği” ilan eden Papa Eftim’dir.

Okurken hepinizi şok edecek, sanki Mustafa Kemal söylemiş gibi ortaya atılan uydurma sözleri, Kemalist ve Türkçülük maskesiyle laik cumhuriyete vurulan sinsi darbeleri, kısaca doğru diye bildiğiniz tüm tarihi yalanların tek tek yıkıldığı ilk kez yayınlanan itirafların, belgelerin ilk yazısıyla…

Buyrun, başlıyoruz!

Senelerden beri hayalini kurduğunu iddia ettiği kilisenin kurulması için düzenlenen kongrede işler iyi gitmiyordu. Ümitlerinin ve ruhunun hırpalandığını, hayallerinin kırıldığını düşündü. Bütün geceyi kilisedeki odasında derin düşünceler içinde geçirdi.

Kaşlarını çattı, gözlerini karşısındaki duvara dikti ve karar verdi: Kendisi gibi Fener Kilisesi’nin maaşlı papazları olan Prokobiyos, Meletiyos ve Yervasiyos arasındaki ihtilafları bitiremezse el bombasını patlatacak ve böylece Fener Kilisesi de dört papazını birden kaybedecekti.

Papa Eftim, muhafızı Yakup’u çağırdı:

– İyi dinle beni Yakup. Bu gece çok önemli bir işe atılacağım. Kulakların daima kirişte ve sana seslendiğim zaman da gözlerin hep gözlerimde olsun.

(…) Hani sana odamda saklamak üzere birkaç bomba vermiştim ya… Onlardan birini şimdi getir bana… Birini de kendi yanına al.

Papa Eftim ve Yakup, Prokobiyos’un odasına doğru yola koyuldular. Prokobiyos kapıyı açmaya gönüllü olmasa da baskı ve tehdit karşısında kapıyı açtı. Eftim’in elindeki el bombalarını görünce benzi solan Prokobiyos, Papa Eftim’in “gazap püsküren bakışları” karşısında direncini yitirdi. Yervasiyos ve Meletiyos da Eftim’in isteği üzerine Prokobiyos’un odasına getirildi.

Böylece güya Prokobiyos, Meletiyos ve Yervasiyos gönüllü (!) bir şekilde aralarındaki ihtilafı çözüp Papa Eftim’in isteği üzerine öpüşüp koklaştılar.

Papa Eftim’in de resmi olarak bağlı olduğu Fener Kilisesi’nin papazları kongreye katılmak konusunda da pek gönüllüydüler (!).

El bombasını görmeden birkaç gün önce (Papa Eftim’in de yakın dostu olduğunu öğrendiğimiz ve vatana ihanetten idam edilen Keskinli Rıza’nın yakın arkadaşı olacak) jandarma kumandanını görmüşlerdi.

Papa Eftim’in Kayseri’de yapmayı planladığı kongreye katılmak istemeyen Prokobiyos geri dönüş yolunda Eftim’in devreye girmesiyle jandarma kumandanı tarafından karakola alınmıştı.

Jandarma kumandanının baskısından bunalan Prokobiyos nihayet Papa Eftim’den yardım isteyerek Kayseri’de yapılacak kongreye katılmayı kabul etmişti.

Ve kongreye güç bela katılan Konya Metropoliti Prokobiyos, Kayseri’deki Zincidere Manastırı’nda yapılan kongrede 21 Eylül 1922 tarihinde “Türk Ortodoksların Patrik Kaymakamı” seçildi.

Oysa daha önce ‘Bizim Davamız’ kitabından örnekler verdiğimiz bir mübadil olan Yunan milliyetçisi Kayserili Papa Neofitos, Prokobiyos ve etrafındakilerin tavrı hakkında aynen şunları yazmıştı:

“Üç despotlar sürülmüşler geldiler,

Hayli vakit Kayseri’de kaldılar.

Papa Eftim’e de cevap verdiler,

Türk Ortodoks’u olmayız deyu.”

Pekiyi, iddia edildiği gibi bu kiliseyi Ankara mı kurdu?

“Teoman Ergene” müstearıyla yazdığı “İstiklal Harbinde Türk Ortodoksları” kitabında Papa Eftim aynen şu sözlerle kitaba giriş yapıyor (Yazım hataları kendisine aittir):

“Bu kitabı 11 Aralık 1950 tarihinde ‘Zaman-Akşam Postası’ gazetesinde tefrika etmiştim. O zamanlar bilhassa Athenegoras taraftarı hiristiyanlar, Türk ortodoksları Reisi Ruhanisi Papa Eftim’i Atatürk’ün aleti olarak vasıflandırdılar. Güya Papa Eftim, ortodoksluk mücadelesine Atatürk’e güvenerek ve onun direktiflerini yerine getirmek için atılmış.

Halbuki, hakikat hiçte böyle değildir. Daha Atatürk Anadoluya geçip mücadeleye başlamadan önce Papa Eftim mücadeleye atılmıştı. Bilhassa bunu burada bir daha belirtmek isterim.

Papa Eftim, bu mücadeleye, her hangi bir kimsenin tesiriyle veya teşvikiyle atılmamış, sadece Türklüğün olağan şerefini kurtarmak için atılmış bir zattır.” diyor.

Bu ön sözün son iki satırı ve Atatürk’ten önce milli mücadeleye başladığı iddiası hiçbir resmi kayıtta yer almadığı gibi tamamen hayal ürünüdür. Nitekim Ankara Hükümeti ne bir kilise ne de başkaca bir ibadethane kurma ihtiyacı hissetmemiş ve kurmamıştır. Gerçek şudur ki Papa Eftim’in kilise kurmasına yasaların emri gereği noterlik izin vermiştir. Herhangi bir dine ait ibadethane açma kuralı resmi olarak bugün de aynen geçerlidir.

Mustafa Kemal’in “Vatan ve Hürriyet Cemiyeti”ni kurduğu (1906) tarihte Papa Eftim’in ne yaptığını biliyor muyuz?

Mesela 1915 yılında Papa Eftim’in ya da asıl adıyla Pavlos Karahisaridis’in adıyla yayımlanmış bir makale ya da dergi, gazete var mıdır?

Müstear isimle yazdığı kitapta Papa Eftim 1918 öncesini hızlıca geçiyor:

1908’de Ankara’ya gidip babası gibi manifaturacılığa başlıyor. 1911’de evleniyor. 1912’de diyakoz oluyor, 1915’te I. Dünya Savaşı çıkmak üzereydi ki Eftim bir seçimle papaz olarak Akdağmadeni’ne gidince o dönem Osmanlı yönetiminde din adamlarını askerlikten muaf eden kanun gereğince askerlikten kurtuluyor.

Eftim (Pavlos Karahisaridis) bu tarihten sonra bir anda Mütareke Dönemi’ne geliyor.

Oysa bu tarihleri görmezden gelip bu kadar kolay geçemeyiz.

İlk olarak şunu belirteyim: Alexis Alexandris, Keskin’de bir yerel okulun yöneticisi olarak görev yapmış G. Pandelidis’le yapılmış bir mülakata atıfta bulunarak Papa Eftim’in Ftani o İpnos’un Ermenilerle Ortodoksların Türklere karşı ortak yayımladıkları beyannameye katkıda bulunduğunu belirtiyor.

Diğer bir nokta çok daha ilginçtir.

Papa Eftim’in 1915’te papaz olması hususunda kendisine yardım eden ve “Papa Yorgi” namını taşıyan Akdağmadeni’ndeki kuzeni Rum okul Yöneticisi de olan Pandelis Karahisaridis’ti.

Eftim’in kuzeni Pandelis, Milli Mücadele’de “Pontusçuluk” hareketlerine katıldığı için İstiklal Mahkemeleri’nde yargılanıp idama mahkum edilen ve Papa Eftim’in de üstüne şüphelerin çekilmesine neden olan kişidir.

Papa Eftim çıkardığı “Anadolu’da Ortodoksluk Sadası” isimli yayında bu konuyu anlatır:

Onun yardımıyla papaz olmuş ve askerlikten de muaf tutulmuştu ama Eftim’e göre bu kuzeni Fener tarafından kandırılmıştı.

Askerlikten muaf olmasına yardım eden sadece kuzeni Pandelis değildi. Bu muafiyette aile dostu Bahri Bey de yardımcı olmuştu.

Peki Bahri Bey kimdir?

Akdağmadeni doğumlu Yusuf Bahri Bey, İstanbul’un işgal edilmesiyle beraber Ankara saflarına katıldı. 1925’te hükümeti yıkmak istediği iddiasıyla suçlanıp İstiklal Mahkemesi’nde yargılanmıştır.

Papa Eftim’in kuzeni ve Yusuf Bahri Bey gibi yolu İstiklal Mahkemesi’ne düşen iki dostu daha vardı.

Bunlardan biri Çerkez Ethem, öteki Keskinli Rıza’ydı.

FETÖ’ye övgüler düzen, Menzil’e otobüs kaldıran Namık Kemal Zeybek’in danışmanlığını yapan ve Türk Ortodoks Kilisesi Basın Sözcüsü olduğunu söyleyen Chris Selçuk Erenerol ve Sevgi Erenerol’un söylemlerine göre, Mustafa Kemal ile Papa Eftim’i tanıştıran kişi, kapı komşuları olduğunu iddia ettikleri Çerkez Ethem’di.

Bu iddia şimdilerde dönüp dolaşıp Keskinli Rıza’ya geldi. Kendisini basın sözcüsü olarak tanıtan Chris Selçuk Erenerol katıldığı bir programda “Dedemi Mustafa Kemal’le Keskinli Rıza tanıştırdı.” dedi.

Çerkez Ethem’in nasıl bir hain olduğunu anlatmaya gerek yok. Keskinli Rıza ise İstiklal Mahkemelerinde yargılandı. Suçu, Şeyh Sait’in isyanına doğrudan veya müdahale etmeyerek dolaylı yoldan destek vermekti.

Papa Eftim ile ilgili olumlu bir şey okumak isteyen varsa iki ciddi (!) referans vereyim: Biri, Atatürk’e güya Papa Eftim için “Benden daha Türk’tür.” dedirten veya böyle yazması sağlanan Ümit Doğan, öteki ise Kadir Mısıroğlu’dur.

Papa Eftim’in tam da savaş döneminde Pontusçu kuzeni tarafından papaz seçilerek askerlikten muaf olmasını rastlantı olarak görebilirsiniz.

Ancak Papa Eftim’in oğlu Turgut (Yorgo) Erenerol’un “diyakozluk” bahanesiyle laik cumhuriyet ilkelerini hiçe sayarak askerlikten muaf edilmesini istediği, hükümete ve cumhuriyeti kuranlara kafa tutarcasına üst perdeden, kibirli bir tutumla hükümler vererek yazdığı dilekçesini okuyunca siz de “Tesadüf diye bir şey yoktur.” diyeceksiniz.

Belgenin orijinalini aşağıda bulacaksınız. Belgede yer alan metni daha rahat okuyabilmeniz için ayrıca (noktasına bile dokunmadan) yazıya aktardım.

Öncesinde birkaç şeyi belirtelim.

Mustafa Kemal’in söylediği iddia edilen “Papa Eftim bir ordu kadar hizmet etti.” sözleri modern makalelerde Hikmet Yavuz Ercan’a dayandırılır. Hikmet Yavuz Ercan, Ali Karakurt’u referans gösterir. Karakurt’un “Fener Patrikhanesi’nin İç Yüzü” başlıklı çalışmasında bu söze referans verilmez ve yayım tarihi 1955’tir.

Papa Eftim’in “Teoman Ergene” müstear ismiyle yazıp kendi kendisinden sıklıkla “zeki, kurnaz ve kahraman” olarak bahsettiği kitabının yayımlanma tarihi ise 1951’dir. Anlaşılacağı üzere bahsi geçen sözün kaynağı da bizzat kendisidir. Yani kendi tarihini kendisi oluşturmuş ve o günden sonra araştırmacı akademisyenlerin, yazarların büyük kısmı kopyala yapıştır yaparak bu uydurulmuş tarihi gerçekmiş gibi yayımlamışlardır.

Oysa ki bu yakıştırmalar ve uydurma tarih Mustafa Kemal Atatürk’e, Milli Mücadele kahramanlarına, cumhuriyete ve laiklik ilkesine yönelik kabul edilemez büyük bir hakarettir.

Atatürk’ün din ve devlet işlerinin ayrılığına dair temel anlayışını ve herkesin ülkenin savunması için aynı sorumluluğu paylaşması gerektiğini kavrayamamış olan Papa Eftim’in “Başka kimsem yok, diyakozluk (Papaz yardımcısı- Hizmetçi) görevindedir.” mazeretiyle askere göndermek istemediği ve 1934’te Yorgo olan ismini Turgut Erenerol olarak değiştirdiği oğlu 1955’te ABD’ye giderek eğitim için 5 yıl orada kalmıştır.

O dönem Sovyetler Birliği’nin Türkiye Büyükelçisi Semyon Aralov’un anılarında Mustafa Kemal Atatürk’ün bir medresede imamla yaşadığı bir anekdotu aktararak Papa Eftim’in dilekçesinin ne anlama geldiğini sizlerin değerlendirmesine bırakacağım.

İmam, Mustafa Kemal Atatürk’e öğrencilerinin askerlikten muaf tutulması gerektiğini söyler ve medresede dini eğitim alan bu gençlerin orduya gitmek yerine, dini ilimlerle meşgul olmalarının daha faydalı olduğunu savunur. Bunun üzerine Mustafa Kemal, yüksek bir ses tonuyla net ve keskin bir yanıt verir:

“Efendi, memleket elden giderken, milletin evlatları cephede can verirken, sizin öğrencilerinizin neden bundan muaf tutulması gerektiğini anlayamıyorum. Herkes bu vatanın evladıdır ve vatanı korumak hepimizin görevidir. Bu yetişkin gençlerimizi burada besiye çekmiş gibi tutmak bu millete de dine de ve bu gençlere de ihanettir. Vakti gelen herkes vatani görevini türlü mazeretlerin ardına sığınmadan yerine getirecektir.”

Mustafa Kemal Atatürk’ün, laiklik ilkesine olan bağlılığını, eğitimin evrenselliğine ve her vatandaşın vatan savunmasındaki eşit sorumluluğuna olan inancını yansıtan bu cevabından sonra şimdi de “Bu ülkeye bir ordu kadar hizmet etmiştir.” yakıştırmasıyla anılan Papa Eftim’in Bakanlar Kuruluna yazdığı dilekçeyi okuyun ve siz yorumlayın. Bakalım ne görecek, ne düşüneceksiniz!

“Bakanlar Kurulu Başkanlığı Yüce katına,

Dilekçemdir.

Asla dinsel değil, yalnız ulusal ideal ile kurulan Kilisemizde, Diyakosluk işyar ödevini, ulusak idealı uğruna yüklenerek, beş yıldan beri yapan, oğlum Durğut, şubatın yirmi beşinde, hazırlık kıddasına askere sevk edilmesi kararlaştırılmıştır. Askerlik, bir yurtaşın, ulusal ve yurtsal borcu olduğuna göre, oğlum Durğutun, bu ödevi beş yıldan beri yaptığının ve hayatının sonuna kadar da yapacağının, takdir buyurulmasını, görmek dileğinde bulunmamda, kendimi haklı görüyorum. Aksi takdirde, kurduğum ulusal kurulun ve gördüğüm ulusal ödevin, Milli Hükümetimiz tarafından takdir edilmediğine hükmederek acı duyarım. Milli savaşın başlangıcından beri, yaptığım milli savaşın ve kurduğum ulusal bu kurumun, önemini, inceliğini, siyasal ve ulusal vasfını, büyüklerimiz kavramamış, kanaatını taşımağa, asla tahammül edemem. Çünkü; Türk Büyüklerimin, “Biz bu ruhsel sıfatı, Etniki meğali idea için taşıyoruz”, diyen, Fenerin papazlarından da, küçük düşüneceklerini, kabul edemem. Venizelosun, sırf benim milli davamı çürütmek için, Anatolu Türk Hristiyanlarını, mübadele etmek istediğini ve bunu her nasılsa başardığını, hiç olmazsa, son takikata olsun, Türk Büyüklerimin takdir ettiğini ve ulusal bu kurumumun korunması gerektiğinde, onun yok edilmiş müridlerinin zahiri dinsel kıyafetine de, bürünmekten çekinmiyecelerini, onu milli bir borc bileceklerini, görmek isterdim. Çünkü, her şeyden önce, milli olan Türk Hükümeti, her başarısını, milli idealına bağlı ve sadık kalmasına, borclu bulunduğuna, takdir ettiğine kaniyim. İmdi, oğlumun askerde görmesi gereken, öncül öğretimi, Üniversitete, kamplarda tam olarak görmüş ve “Tanrı korusun”, şayet Türk milleti bir harbla karşılaşırsa, değil kendisi, altmış yaşını geçen babası ile ve bütün kurumu ile, kendisine ve ulusal kurumuna düşen, ulusal ve yurtsal ödevi, her kesi şaşırtacak tarzda göreceğine, Büyüklerimiz asla şüphe edemez. İşte bu inan ve ümitle ve Türkiye Cumhuriyet Hükümetinin bütün kanunları, ulusal asığa göre, yorulmaları gerektiğine inanarak, askerlik kanunun da, taptama (?) eden, adı üstünde, Milli Savunma Bakanlığı, bunu, oğlum Turğut hakkında, milli savunma ödevine göre yoracağına hükmettim ve bu dileğimi adı geçen Bakanlığa yaptım. Bakanlık dileğimi, genel gözle inceledi ve pek tabiği olarak, onu kanunsuz bulduğunu bildirdi. Bunun için, bu hususta, Bakanlar kurulu Başkanlığına, baş vurmak zorunda kaldım. Ulusal bu örgümde, oğlumun bu ödevini yapacak, başka kimsem bulunmadığından, onun ve emsalının, ulusal kurumumuza bırakılması hususunda, Bakanlar Kurulunun karar vermesini, derin sayğımla dilerim.

Bağınsız Türk Ortodoks Kilisesi

            Başepiskoposu

       Papa Eftim Erenerol”.            

Son sözü Manisa Alaşehir’de kaymakam iken Milli Mücadele’de “Akıncılar” müfrezesine liderlik yapan, Yunan işgal kuvvetlerine karşı vurkaç taktiğiyle büyük kayıplar verdiren ve Batı Anadolu’da Türk halkının bağımsızlık mücadelesine büyük katkıda bulunan İbrahim Ethem Bey’in Milli Mücadele’de görev alanlara yönelik söylediği sözleriyle bitiriyorum:

“Mücadele bitti. Bundan sonra ‘Ben zeybeğim, ben vatan kahramanıyım…’ gibi sözler diyerek kendinizi halkın karşısında üstün gösterecek söz ve hareketlerde bulunmayacaksınız. Milli vazifenizi yerine getirmenin hazzı ve onuruyla yetineceksiniz.”

Şahsi mücadeleyi Milli Mücadele’de yer almış gibi anlatanların karanlık yüzlerini belgelerle aydınlatmaya devam edeceğiz.

“Fidan bizimle büyür / Çiçek bizimle açar / Bizimle sürer hayat / Ulus bizimle yaşar.”

Fotoğraf sanatçısı-yazar Ali Özoğlu, Rauf Denktaş’la birlikte çalıştığı dönemde yaşadığı bir anısını anlattı. Rumların Türk köylerine baskın yapıp katliamlar yaptırdığı ve ardından Kıbrıs Barış Harekatı’nın gerçekleştiği döneme ait bazı palmiye ağaçlarının üst kısımlarının kesik olduğunu görünce bunun nedenini sorar. Denktaş’ın verdiği cevap şudur:

“Palmiye ağaçlarının tepesindeki yaprakları fazla hışırtı çıkarırdı. O dönemde köyleri koruyan mücahitler bu hışırtılar nedeniyle Rumların geldiğini anlamakta zorlanırdı. Bunu engellemek için palmiyelerin üst kısımları kesildi.”

Nitekim daha önce Rumların bazı Türk köylerinde gerçekleştirdiği katliamlarda bu hışırtıların da etkisi olmuştu.

“Savaş…” diyor Özoğlu, “Ağaçları da yarım bıraktı. Tıpkı insanların hayatları gibi…”

1955 yılında kurulan EOKA, “enosis” amacını taşıyordu. Kurucusu, Yunanistan’ın Kıbrıs’a gönderdiği Grivas isimli bir subaydı. Kurulduğu yıl ilk saldırısını gerçekleştiren EOKA, kısa zamanda Kıbrıs’ın geneline yaydığı terör eylemleriyle dehşet saçtı.

Rum saldırıları 1974’e kadar devam etti. Harry Scott Gibbons 21 Aralık 1963 tarihinde zirveye çıkan bu saldırılar için “Soykırım -Türklerin toplu imhası- başlamıştı.” notunu düşmüştü.

Türk’ün hafızasına hakaret edercesine KKTC’de “Noel”i “barış” sözcüğüyle yan yana getirmeye kalkan sahtekarların aksine “Kanlı Noel” hâlâ hafızamızdadır. Adı ister dinlerarası diyalog olsun ister barış projesi olsun her girişimde insaniyet ve din maskesi altında Türk’e nasıl hakaret edilmek istendiğini gözden kaçırmamız mümkün değildir. Türk’ün gözlerinde Mustafa Kemal aklının keskinliği dipdiri yaşar. Bunu akıllarından çıkarmasınlar.

Ve Kıbrıs davamızda sözde dostlarımızın ilk düşmanlığını da görmüştük.

Ülkemizi bombalamakla tehdit eden, yapılan katliamları arkalamaya çalışan, Türk ordusuna ambargo uygulayarak aslında ona iyilik yapan Sam Amca da esaslı bir tokat yemiş, mağrur padişah misali yerine oturmuştur. Elbette düşmanlığını sessiz savaş konseptiyle devam ettiriyor.

Büyük abilerinin arkasına saklanarak “Cesursan gel, al.” diyen Rumlara “Cesurum, geldim, aldım.” diye cevap veren Türk ordusu, tıpkı 1919’da olduğu gibi emperyalist dünyaya bir tokat daha indirmişti. Mustafa Kemal’in askerlerine selam olsun.

Emperyalistlerin gölgesinde bayrak dalgalandırmaya çalışanlar bayrağını görmek istiyorlarsa Harbiye Müzesine uğrayabilirler.

20 Temmuz 1974’te Kıbrıs’a çıkan şanlı Türk Silahlı Kuvvetlerinin mensuplarına ve Kıbrıs’ta Rum soykırımcılara karşı Türk vatanının namusunu koruyan TMT’nin tüm mücahitlerine bin selam olsun. Tüm şehitlerimizin aziz ruhları şad olsun.